Festiwal Jednego Osiedla - Blok Kultury
Festiwal Jednego Osiedla – Blok Kultury to interdyscyplinarne ( łączące różne dyscypliny sztuki i nauki) wydarzenie kierowane do mieszkańców dzielnicy oraz całej Opolszczyzny. Festiwal ma na celu aktywizację lokalnej społeczności, wzmacnianie tożsamości miejsca i promocję sztuki w przestrzeni osiedlowej.
Festiwal Jednego Osiedla trwa od końca maja do początku października 2025 roku.
To kilka miesięcy pełnych sztuki, spotkań i wydarzeń.
O festiwalu
Festiwal Jednego Osiedla – Blok Kultury to cykl wydarzeń artystycznych i społecznych, które odbywają się na największym opolskim osiedlu – Armii Krajowej. To kilka miesięcy pełnych sztuki, spotkań, spacerów i działań twórczych.
Celem festiwalu jest:
- aktywizacja mieszkańców,
- budowanie więzi sąsiedzkich,
- wzmocnienie tożsamości miejsca,
- pokazanie, że sztuka i kultura mogą być blisko ludzi – na osiedlach, podwórkach i w codziennym życiu.
Dlaczego Osiedle Armii Krajowej?
Osiedle powstało w latach 70. XX wieku jako jedno z największych nowych osiedli mieszkaniowych w Opolu.
Było symbolem nowoczesności – z blokami, szkołami, sklepami i przestrzenią do życia dla tysięcy rodzin.
Dziś to wciąż tętniąca życiem część miasta, w której spotykają się różne pokolenia i historie.
Co dzieje się podczas festiwalu?
Festiwal łączy sztukę współczesną, historię miejsca i działania społeczne.
W programie znajdują się:
- warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych,
- spacery z ekspertami i mieszkańcami,
- pokazy filmów plenerowych,
- plener artystyczny,
- projekty fotograficzne i animacyjne,
- rezydencje artystyczne,
- spotkania i rozmowy o historii oraz przyszłości osiedla.
Wydarzenia odbywają się na podwórkach, przy blokach, w Spółdzielczym Domu Kultury „9” oraz w Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu.
Dlaczego to robimy?
Chcemy, aby mieszkańcy:
- poznali lepiej historię swojego miejsca,
- zastanowili się nad przyszłością miejsca,
- spotykali się i rozmawiali,
- zobaczyli, że sztuka i kultura są dostępne dla każdego.
Program
Od końca maja do początku października 2025 roku odbywają się wykłady, warsztaty, spacery i rezydencje artystyczne.
W programie znalazły się m.in. spotkania o historii osiedla, spacery architektoniczne, plener rysunkowo-malarski „Szkicownik”, kino plenerowe oraz działania twórcze realizowane przez artystów i mieszkańców.
Gdzie znaleźć program?
Pełny program festiwalu jest dostępny na stronie Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu oraz na plakatach i ulotkach dostępnych w wielu publicznych instytucjach Opola oraz na Osiedlu Armii Krajowej (w sklepach, kawiarniach, domach kultury oraz w Spółdzielni Mieszkaniowej w Opolu).
Udział
Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny.
Na niektóre działania obowiązują wcześniejsze zapisy.
Aktualny program festiwalu można znaleźć na stronie galeriaopole.pl
oraz w mediach społecznościowych Galerii: Facebook i Instagram @gswopole.
Zapraszamy wszystkich – mieszkańców osiedla, całego miasta i regionu!
PROGRAM
MAJ
28.05 (g. 18.00)
Wykład: ZWM, czyli WZM. Poznajemy historię Osiedla
Prowadzenie: Joanna Filipczyk
Miejsce: Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu
29.05 (g. 11.00–14.00)
Warsztaty: Osiedlowe warsztaty działań artystycznych
Prowadzenie: studenci i studentki Wydziału Sztuki UO
Opieka artystyczna: Natalia Krawczyk, Mateusz Domeradzki
Miejsce: Spółdzielczy Dom Kultury "9", ul. Jana Bytnara Rudego 2
CZERWIEC
04.06 (g. 18.00)
Wykład: Dlaczego Okrąglak jest okrągły
Prowadzenie: Anna Syska
Miejsce: Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu
12.06 (g. 18.00)
Pokaz animacji i filmów wideo: Osiedle
Autorzy i autorki: studenci i studentki Wydziału Sztuki UO
Opieka artystyczna: Paulina Ptaszyńska
Miejsce: Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu
13.06 (g. 12.00)
Spacer badawczy: Między blokami a zielenią
Prowadzenie: Mateusz Mikołajów
Tłumaczenie PJM: Iwona Błaszczyk
Start: przy Kościele Przemienienia Pańskiego, ul. Grota-Roweckiego 3
25.06 (g. 18.00)
Wykład: In cruda radice. Opowieść o tym, jak budowano osiedla w czasach PRL i dlaczego
Prowadzenie: Justyna Kleszcz
Miejsce: Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu
LIPIEC
9 lipca (środa), godz. 18.00
Spacer: „Bo każde osiedle ma warstwy”
- poznaj architekturę blokowiska
Prowadząca: Anna Cymer
Zbiórka: ul. Grota Roweckiego 4 (przy bloku)
Rezydencja artystyczno-badawcza Anny Cymer na Osiedlu Armii Krajowejw terminie 1 - 9 lipca 2025
16 lipca (środa), godz. 17.00
„ZWM czyli WZM – historia Osiedla”
Prowadząca: Joanna Filipczyk
Tłumaczenie PJM: Iwona Błaszczyk
Miejsce: Politechnika Opolska, Aula Błękitna, ul. Mikołajczyka
16, Zespół Dydaktyczny „Łącznik”, sala 34A
SIERPIEŃ
7 sierpnia (czwartek), godz. 20.00
Kino na ZWM-ie: "Chleb i sól"
Reżyseria: Damian Kocur, Polska, 2022, 100 min
Miejsce: plac obok Spółdzielczego Domu Kultury "9", ul. Jana
Bytnara "Rudego" 2
18–20 sierpnia (poniedziałek-środa), godz. 10.00–12.00
Wielopokoleniowy plener plastyczny „Szkicownik”
Prowadzący: Józef Chyży i Patrycja Kucik
Dla dzieci, młodzieży i dorosłych
Zapisy: info@galeriaopole.pl (dopisek Plener, imię i nazwisko uczestnika)
Udział bezpłatny, liczba miejsc ograniczona
Baza dla pleneru: Spółdzielczy Dom Kultury "9", ul. Jana Bytnara
"Rudego" 2
21 sierpnia (czwartek), godz. 20.00
Kino na ZWM-ie: "Nie ma róży bez ognia"
Reżyseria: Stanisław Bareja, Polska, 1974, 91 min
Miejsce: plac Spółdzielczego Domu Kultury "9", ul. Jana Bytnara
"Rudego" 2
28 sierpnia (czwartek), godz. 20.00
Kino na ZWM-ie: "Braty"
Reżyseria: Marcin Filipowicz, Polska, 2022, 82 min
Miejsce: plac Spółdzielczego Domu Kultury "9"
ul. Jana Bytnara "Rudego" 2
30 sierpnia (sobota), godz. 12.00
Warsztaty dla dzieci: „Osiedle przyszłości”
Prowadzenie: Tomasz Minkiewicz
Miejsce: Spółdzielczy Dom Kultury "9", ul. Jana Bytnara "Rudego" 2
Zapisy: info@galeriaopole.pl ( dopisek Warsztaty, imię i nazwisko uczestnika)
Udział bezpłatny, liczba miejsc ograniczona
WRZESIEŃ
1 – 7 września
Rezydencja artystyczna na Osiedlu Armii Krajowej. Krzysztof Szpryngiel
- relacje z pobytu na IG @gswopole, galeriaopole.pl
7 września (niedziela), g.16.00
Spacer śladami Wilqa. Tomasz Minkiewicz
Zbiórka: adres ul. Gen. Kazimierza Sosnkowskiego 4a
9 września (wtorek), g.19.00
Pokaz krótkich animacji i filmów wideo OSIEDLE oraz prezentacja efektów działań interwencyjnych autorstwa studentów i studentek Wydziału Sztuki Uniwersytetu Opolskiego.
Miejsce: Spółdzielczy Dom Kultury „9”, ul. Bytnara Rudego 2
14 września (niedziela), g.16.00
Spacer śladami murali. Anna Szczegielniak
Zbiórka: Spółdzielczy Dom Kultury „9”, ul. Bytnara Rudego 2
17 września (środa), g. 17.00
spacer z Arkadiuszem Wiśniewskim - Prezydentem Miasta Opola po Osiedlu Armii Krajowej.
Zbiórka: skwer przed Spółdzielczym Domem Kultury „9”, ul. Bytnara Rudego 2 (obok dawnego pomnika Janka Krasickiego)
Rozmowy o przyszłości i historii Osiedla.
24 – 28 września
Rezydencja artystyczna na Osiedlu Armii Krajowej
Magdalena Kreis
- w ostatnim dniu rezydencji prezentacja efektów pobytu na Osiedlu (szczegóły: FB @gswopole)
30 września (wtorek), g. 18.00
Spotkanie z Ewą Grzegorzak - Łoposzko – córką Janusza Grzegorzaka - architekta Osiedla Armii Krajowej (ZWM). Wspomnienia z budowy.
Miejsce: Spółdzielczy Dom Kultury „9”, ul. Bytnara Rudego 2
Ewentualne zmiany w programie FB @gswopole
Osoby zaangażowane w realizację wydarzeń, autorzy spotkań
Agnieszka Dela-Kropiowska
kuratorka i koordynatorka projektu
Pomysłodawczyni i kuratorka Festiwalu. Historyczka sztuki, autorka wystaw i projektów społeczno‑artystycznych w Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu. Łączy sztukę współczesną z historią lokalną, architekturą i ekologią. Inicjatorka programów rezydencyjnych i edukacyjnych oraz cyklu „Festiwali Dzielnic” w Opolu.
Joanna Filipczyk-Topolnicka
historyczka sztuki, dyrektorka Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu
Historyczka sztuki, doktor nauk humanistycznych, kuratorka i badaczka. Kieruje GSW, rozwijając program łączący działalność wystawienniczą z edukacją artystyczną i badaniami nad lokalnym dziedzictwem. Autorka wykładu o historii Osiedla Armii Krajowej i przemianach miejskiej architektury Opola.
Józef Chyży
artysta, wieloletni pracownik działu edukacji Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu. Współprowadzący plener "Szkicownik"
Patrycja Kucik
artystka, designerka, wieloletnia pracownica Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu, edukatorka. Autorka identyfikacji wizualnej, dokumentacji fotograficznej projektu oraz współprowadząca plener "Szkicownik".
Tomasz Minkiewicz
artysta, ilustrator, współautor komiksu WILQ Superbohater z Opola
Artysta wizualny i ilustrator, współautor kultowego komiksu WILQ, tworzonego z Bartoszem Minkiewiczem. Jego twórczość związana jest z Opolem i humorem codzienności. Autor warsztatów „Osiedle przyszłości” i spaceru „Śladami komiksu WILQ”, inspirowanych realiami osiedla.
Anna Szczegielniak
architektka, urbanistka, wykładowczyni Politechniki Opolskiej
Architektka i badaczka przestrzeni miejskiej, kierowniczka Katedry Architektury i Urbanistyki PO. Zajmuje się tożsamością przestrzeni wspólnych i krajobrazem miejskim. Autorka spaceru „Murale osiedlowe”, poświęconego sztuce w przestrzeni blokowisk.
Mateusz Mikołajów
architekt, badacz przestrzeni miejskiej
Architekt i urbanista, specjalista w zakresie zielonej infrastruktury i planowania przestrzennego. Łączy działalność dydaktyczną z projektami społecznymi. Autor spaceru badawczego „Zielona infrastruktura osiedli”.
Justyna Kleszcz
architektka, historyczka architektury
Architektka i badaczka modernizmu. Autorka wykładów poświęconych architekturze osiedli wielkopłytowych i dziedzictwu powojennemu. Promuje wiedzę o historii architektury i jej znaczeniu dla współczesności. Prowadzi wykład “In cruda radice. Opowieść o tym, jak budowano osiedla w czasach PRL i dlaczego”.
Anna Syska
historyczka architektury, popularyzatorka wiedzy o Śląsku
Historyczka architektury, popularyzatorka wiedzy o dziedzictwie regionu. Prowadzi badania nad architekturą przemysłową i społeczną Śląska. Autorka książek o modernizmie i architekturze okresu transformacji. Wykład “Dlaczego Okrąglak jest okrągły”
Magdalena Kreis
artystka i animatorka kultury
Kuratorka i animatorka kultury, której praktyka koncentruje się na relacjach społecznych i wspólnym tworzeniu. Realizuje projekty partycypacyjne z lokalnymi społecznościami, łącząc sztukę współczesną z codziennym doświadczeniem mieszkańców. Uczestniczka rezydencji.
Anna Cymer
historyczka architektury, dziennikarka
Historyczka architektury, dziennikarka i autorka książek o architekturze XX wieku. Współpracuje z „Polityką”, „Architekturą‑Murator” i „Dwutygodnikiem”. Łączy refleksję historyczną z wrażliwością społeczną, przybliżając architekturę szerokiemu gronu odbiorców. Uczestniczka rezydencji.
Krzysztof Szpryngiel
artysta wizualny, fotograf
Artysta wizualny i fotograf, student Wydziału Operatorskiego Szkoły Filmowej w Łodzi. W swojej praktyce bada granice medium fotograficznego i relacje między przestrzenią, pamięcią i codziennością. Autor fotograficznego zapisu współczesnego Osiedla Armii Krajowej pt. “Przedepty”.
Dofinansowanie i partnerzy
Partnerzy: Wydział Budownictwa i Architektury Politechniki Opolskiej, Wydział Sztuki Uniwersytetu Opolskiego, Spółdzielnia Mieszkaniowa w Opolu, Rada Dzielnicy IV w Opolu
Festiwal Jednego Osiedla – Blok Kultury dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura – Interwencje. Edycja 2025