Poznaj historię Galerii

fasada galerii w tle budynek bloku mieszkalnego na pl. Teatralnym
GSW w Opolu

Galeria Sztuki Współczesnej w Opolu jest jedyną instytucją w regionie zajmującą się prezentacją i upowszechnianiem współczesnej kultury wizualnej – najciekawszych zjawisk sztuki polskiej i światowej. 

Galeria organizuje wystawy młodych polskich twórców oraz realizuje projekty ukazujące klasyków współczesności. Jednym z podstawowych zadań GSW jest promocja najciekawszych artystów i artystek związanych z opolskim środowiskiem artystycznym. Co roku galeria realizuje kilka dużych wystaw w salach głównych (w tym doroczny przegląd lokalnej sceny artystycznej, czyli Salon Wiosenny) oraz kilkanaście w galerii Aneks GSW i w przestrzeni miejskiej Opola. Ekspozycje mają charakter kuratorski; ukazują wybrane zagadnienia społeczno-kulturalne, skupiają się na prezentacji ważnych okresów w twórczości wybranych artystów lub poruszają zagadnienia estetyczne. Równolegle do wystaw powstaje bogaty program publiczny, skierowany do szerokiego grona odbiorców, w tym oprowadzania, wykłady, pokazy filmów i spacery, a także stałe cykle warsztatów i spotkań. Galeria jest jedyną instytucją kultury w Polsce mającą regularny program taneczny dla publiczności oparty na metodzie Gaga. Od kilku lat realizuje też interdyscyplinarny projekt Festiwali Dzielnic, działając w przestrzeni miejskiej Opola.

Główna siedziba instytucji mieście się przy pl. Teatralnym 12. Pod tym adresem znajduje się również zewnętrzna przestrzeń wystawiennicza GSW – przylegającą do głównego budynku ekspozycyjnego galeria Aneks. Od 2010 roku przy ul. Kośnego 32a mieści się Artpunkt – Centrum Edukacji Artystycznej, gdzie zespół edukacji GSW realizuje działania aktywizujących różne grupy wiekowe do poznawania sztuki. W Artpunkcie znajdują się pracownie plastyczne, pokoje gościnne oraz czytelnia ze zbiorem wydawnictw o współczesnej kulturze wizualnej.

GSW jest instytucją ufundowaną na fundamentach Biura Wystaw Artystycznych. W  1958 roku powołano Opolski Oddział Centralnego Biura Wystaw Artystycznych w Warszawie (z kilkoma mniejszymi oddziałami w regionie), który od 1962 roku funkcjonowała jako niezależna jednostka o nazwie Biuro Wystaw Artystycznych (BWA).  Pierwszym kierownikiem opolskiego BWA był Ignacy Paprotny (1915-1979).

W BWA organizowano wystawy profesjonalnych twórców związanych ze środowiskiem artystycznym Opola oraz ogólnopolskie i międzynarodowe pokazy sztuki współczesnej. Pierwszy budynek wystawienniczy BWA zlokalizowany w Opolu przy ul. Ozimskiej 10 nie spełniał wszystkich wymogów ekspozycyjnych; po latach pojawiła się nadzieja na lepsze warunki i profesjonalne miejsce prezentacji. Około 1965 roku rozpoczęto przebudowę ówczesnego pl. Lenina (obecnie pl. Teatralnego), który miał się stać miejscem centralnych obchodów świąt narodowych oraz centrum kulturalnym miasta. Zaplanowano tam budowę gmachu według projektu Juliana Duchowicza i Zygmunta Majerskiego. Niestety inwestycja zrealizowana została połowicznie. Nigdy nie zbudowano przestrzeni wystawienniczych, a siedzibą BWA stał się fragment założenia architektonicznego, który w dokumentacji projektowej widnieje pod nazwą "część wejściowa do galerii BWA" – miejsce mające pierwotnie spełniać funkcje rekreacyjno-kawiarniane. Plac, na którym miał powstać właściwy budynek, do dzisiaj stoi pusty.

Znaczącym okresem w dziejach BWA był początek lat 90. XX wieku. Od 1996 roku galeria stała się instytucją miejską, przechodząc trudny moment likwidacji (w 1991 roku) BWA w Opolu. Dzięki staraniom pracowników i środowiska artystycznego misję BWA miała odtąd kontynuować instytucja o nazwie Galeria Sztuki Współczesnej (GSW). Od 1994 roku do września 2020 r. dyrektorką nowej instytucji była Anna Potocka. Od października 2020 roku funkcję tę pełni Joanna Filipczyk.